ในร่างกายของคนเรา เซลล์ทุกเซลล์จะผลิตสารชนิดหนึ่ง

เพื่อทำลายเนื้อเยื่อของตนเองเพิ่มมากขึ้นสารนั้นเรียกว่า "Free radical " (อนุมูลอิสระ)  

อนุมูลอิสระนี้เป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดปัญหาทางสุขภาพหลายประการ

ทั้งภาวะความจำเสื่อม โรคมะเร็ง เป็นต้น   

ในขณะเดียวกัน ร่างกายก็สามารถจัดการกับอนุมูลอิสระได้

โดยการสร้างสารต้านอนุมูลอิสระออกมาในกระแสเลือด

เพื่อจับกับอนุมูลอิสระได้ถึง 99.9 % คงเหลือทำลายเซลล์ 0.1%

แต่กระนั้นก็ทำให้เซลล์เกิดการบาดเจ็บ และนานไปก็จะยิ่งสะสมมากขึ้น

เมื่อคนเราแก่ลงร่างกายจะสร้างสารต่อสารอนุมูลอิสระลดลง

แต่อัตราการผลิตสารอนุมูลอิสระยังคงเท่าเดิม

หรืออาจเพิ่มขึ้นตามปัจจัยเสี่ยงต่างๆภายในร่างกาย

ดังนั้น  จึงต้องมีการใช้ตัวช่วย นั่นคือ “ Antioxidant  “ (สารต้านอนุมูลอิสระ)(1) 

Antioxidant   (สารต้านอนุมูลอิสระ) คือ  สารประกอบที่สามารถป้องกันหรือ

ชะลอกระบวนการเกิด Oxidation ( 1 ) โดยการไปจับสารอนุมูลอิสระ

 

 

รูปภาพจาก  http://www.kriskris.com/what-is-an-antioxidant/ 

       

กลไกการทำงานของสารต้านอนุมูลอิสระ 


 

 

รูปภาพจาก http://www.chemical-engineering.co/2011/06/14/antioxidant/

 

ระบบ Antioxidant (ต้านอนุมูลอิสระ)  จะมีอยู่ 2 ระบบ คือ(2)
1. ระบบ Antioxidant (ต้านอนุมูลอิสระ)   โดยให้ Enzyme    เป็น Enzyme ที่มีในการทำลาย Free radical (อนุมูลอิสระ)ในร่างกาย ได้แก่
- เอ็นไซม์ Superoxide  dismustase (SOD)
- เอ็นไซม์แคททะเลส  (Catalase)
- เอ็นไซม์กลูทาโธโอน  เพอร์ออกไซด์ (Glutathione peroxide or GSH.Px) 

2. ระบบ Antioxidant (ต้านอนุมูลอิสระ) โดยไม่ใช้ Enzyme  ได้แก่
- วิตามินอี (Tocopherol)
- วิตามินซี (Ascorbic Acid)
- เบต้าแคโรทีน (Beta carotee)
- สารเคมีกันหืนต่างๆ เช่น BHT และ BHA
- ผลิตภัณฑ์ยาบางชนิด
- สารพฤกษเคมี (Phytonutrients)  ในอาหาร ในผักผลไม้ที่มีฤทธิ์ต้าน oxidation

 

ตารางแสดงแหล่งที่พบสารต้านอนุมูลอิสระในธรรมชาติ

antioxidant

แหล่งที่พบ

Vitamin C 

ฝรั่ง ,ส้ม, มะขามป้อม, มะละกอสุก, พริกชี้ฟ้าเขียว, บร็อกโคลี, ผักคะน้า, ยอดสะเดา, ใบปอ, ผักหวาน, ผักกาดเขียว  เป็นต้น 

Vitamin E 

น้ำมันจากจมูกข้าวสาลี ,น้ำมันดอกทานตะวัน ,น้ำมันข้าวโพด ,น้ำมันถั่วเหลือง ,น้ำมันดอกคำฝอย, เมล็ดทานตะวัน, เมล็ดอัลมอนด์ ,จมูกข้าวสาลี  เป็นต้น 

Vitamin A 

ตับ,หมู, ตับไก่, ไข่โดยเฉพาะไข่แดง* , น้ำนม, พืชผักที่มีสีเขียวเข้ม, ผลไม้ที่มีมสีเหลืองส้ม เช่น ผักตำลึง, ผักกวางตุ้ง ,ผักบุ้ง, ฟักทอง ,มะม่วงสุก, มะละกอสุก ,มะเขือเทศ  เป็นต้น 

ซีลีเนียม

อาหารทะเล* , ปลาทูน่า ,เนื้อสัตว์และตับ ,บะหมี่, ไก่ ,ปลา ,ขนมปังโฮลวีต  เป็นต้น 

แคโรทีนอยด์  (บีตาแคโรทีน ,ลูทีน ,ไลโคฟีน) 

ผักที่มีสีเขียวเข้ม, ผลไม้ที่มีสีเหลืองส้ม เช่น ผักตำลึง, ผักกว้างตุ้ง, ผักบุ้ง, ฟักทอง ,มะม่วงสุก, มะละกอสุก, มะเขือเทศ  เป็นต้น 

 


ตัวอย่างการศึกษาที่เกี่ยวข้องกับสารต้านอนุมูลอิสระ 

 1.ANTIOXIDANT  ACTIVITY AND PROTECTIVE EFFECTS OF GYMNEMA INODORUM DECNE. ON RED BLOOD CELL HEMOLYSIS AND DNA  DAMAGE IN TK6 HUMAN LYMPHOBLASTOID CELLS

        การศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าผักเชียงดาในรูปแบบของผักสดที่ไม่ผ่านขบวนการแปรรูปมีฤทธิ์

ต้านอนุมูลอิสระได้ดีและยังมีปริมาณวิตามินที่มีคุณสมบัติที่เป็นสารต้านอนุมูลอิสระสูงอีกด้วย ข้อมูล

คุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระของผักเชียงดาด้วยการเตรียมแบบต่างๆในงานวิจัยนี้น่าจะเป็นประโยชน์แก่

ผู้บริโภค ในการพิจารณาเลือกบริโภคแหล่งของสารต้านอนุมูลอิสระจากธรรมชาติเพื่อช่วยในการ

ป้องกันการเกิดโรค

เอกสารอ้างอิง 

1.  Halliwell B, Gutteridge JMC. Free Radicals in Biology and Medicine. 3rd ed.Oxford

Clarendon: Oxford University; 1999.

2.  Aggarwal B, Bharat B. Spices as Potent Antioxidants with Theraputic Potential. chapter 22

p 437 in Cardenas E, Packer L. Handbook of antioxidants New York: Marcel Dekker; 1996.

3.  Johanna W Lampe. Health effects of vegetables and fruits: assessing mechnisms of action

in human experimental studies. Am J Clin Nutr 1999; 70: 475-90.

4.  A Chanwitheesuk, A Teerawutgulrag, N Rakariyatham. Screening of antioxidants activity

and antioxidant compounds of some edible plants of Thailand. Food Chem 2005; 92 (3): 491-7

 

 2. Phytochemicals and antioxidant activity of different fruit fractions

         เป็นการศึกษา เพื่อเปรียบเทียบปริมาณของสารต้านอนุมูลอิสระที่มีใน Gac  fruit  ซึ่งพบว่า Gac fruit มีcarotenoid  lycopene ,luteine,flovernoid และ phenolic compounds ซึ่งเป็นสารต้านอิสระที่สูง

 เอกสารอ้างอิง  

Phytochemicals and antioxidant activity of different fruit fractions (peel, pulp, aril and seed) of Thai gac (Momordica cochinchinensis Spreng)   Jittawan Kubola, Sirithon Siriamornpun Accesses   Sep  12,2011 at  www.elsevier.com/locate/foodchem

 

 3.Unique antioxidant in coffee associated with dramatic reduction in prostate cancer

     พบว่าการดื่มกาแฟ มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ โดยสามารถลดการเกิด  prostate cancer

Learnmore:http://www.naturalnews.com/032615_coffee_prostate_cancer.html#ixzz1ZUxeigzl

      ฉะนั้นเมื่อสรุปจากการศึกษาต่างๆมากมายจะเห็นว่าพืชในธรรมชาติมีประโยชน์ในการต้านอนุมูลอิสระ(antioxidant )  ได้หลายชนิดและปริมาณแตกต่างกัน  ถึงแม้ว่าสารต้านอนุมูลอิสระ (antioxidant )  จะไม่สามารถแก้ไขความเสียหายที่เกิดขึ้นแล้ว  แต่ก็ยังสามารถชะลอให้ความเสียหายเกิดช้าลงได้    ดังนั้น บุคคลทุกเพศทุกวัยจึงควรได้รับสารต้านอนุมูลอิสระ (antioxidant )  ให้พอเพียงต่อความต้องการในแต่ละวัน เพื่อให้เกิดความสมดุลในร่างกายระหว่างสารต้านอนุมูลอิสระและอนุมูลอิสระที่เกิดขึ้นค่ะ

 เอกสารอ้างอิง

 1. สารต้านอนุมูลอิสระ   น.ท. น.พ. จักรพงศ์ ไพบูลย์   Accesses   Sep  25,2011 at http://www.thaiclinic.com

2. อนุมูลอิสระ (free  radical)   ผศ.ดร.รัชนี คงคาฉุยฉาย , อ.ริญ  เจริญศิริ   สถาบันวิจัยโภชนาการ ม.มหิดล ,รศ.ดร.อภิชาติ  วรรณวิจิตร และ นายศิริพัฒน์ เรืองพยัคฆ์   ม.เกษตรศาสตร์ กำแพงแสน    ศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว Accesses   Sep  25,2011 at www.ORAC.com

 

Comment

Comment:

Tweet

#1 By (58.9.195.56|58.9.195.56) on 2014-09-10 14:39